Winterdip vs winterdepressie
Dayenne Sanders | februari 14, 2023
Introductie
Weinig zonlicht, veel regen en lage temperaturen. In het najaar ligt de winterdip op de loer. Wellicht herken je bij jezelf dat je meer moeite hebt met uit je bed komen `s ochtends. Verminderde energie, negatieve gedachten en minder motivatie kunnen allemaal kenmerken zijn van een winterdip. Maar wat als je “dip” niet zomaar een dip is? Wat is het verschil tussen een winterdip en een depressie? Waar ligt de grens? En wat kun je doen om een dip op te vangen? In deze blog gaat Student Coach Dayenne in op deze vragen. Spoiler: het is niet allemaal zwart-wit.
Winterdepressie
Een winterdepressie is niets anders dan een depressie die zich uitsluitend in het najaar voordoet. Een winterdip is geen diagnose, er zijn dus geen gestandaardiseerde, internationaal erkende kenmerken. Voor de winterdepressie is dat er wel. We spreken van een depressie als je tenminste vijf van de symptomen van een depressie langer dan twee weken hebt (American Psychological Association). Ook moet één van de symptomen “depressieve stemming” of “verminderde interesse” zijn. De kenmerken van een depressie zijn:
1: Depressieve stemming (verdrietig, leeg of hopeloos gevoel) voor het grootste deel van de dag, bijna elke dag
2: Duidelijk verminderde interesse in, of plezier door, nagenoeg alle activiteiten van de dag, bijna elke dag
3: Een verandering in gewicht zonder dat dat je bedoeling is of een verandering in eetlust, bijna elke dag
4: Verstoorde slaap: te kort of te lang slapen, bijna elke dag
5: Dingen die je doet of de manier waarop je praat gaan bijzonder snel (haastig, onrustig) of bijzonder langzaam
6: Vermoeidheid en verminderde energie, bijna elke dag
7: Gevoelens van waardeloosheid of grote schuld (waar dat niet gepast is), bijna elke dag
8: Verminderde concentratie, het gevoel hebben niet goed na te kunnen denken en besluiteloosheid, bijna elke dag
9: Terugkerende gedachten aan de dood
Student Coach Dayenne: “Wanneer ik studenten spreek die kenmerken van depressie vertonen zie ik een aantal gedragingen terugkomen. Vooral zie ik dat mensen vaak grote delen van hun tijd op bed doorbrengen, sociale activiteiten afzeggen en zich gaan isoleren. Uiteindelijk gaan ze zich slechter voelen over zichzelf omdat ze niet voldoende presteren (op persoonlijk of academisch vlak) en niet kunnen voldoen aan de verwachtingen van de maatschappij of van zichzelf. Dat leidt weer meer tot sombere gevoelens, en zo kom je per ongeluk in een vicieuze cirkel terecht”.
Winterdip
De winterdip lijkt op een depressie, maar is wat minder zwaar en/of minder intens. Dat kan betekenen dat je maar een paar symptomen hebt van de bovenstaande lijst. Of je hebt ze wel eens, maar minder lang of minder vaak dan bij een depressie. Bijvoorbeeld: Je hebt één keer in de week een depressieve stemming voor een dagdeel, maar niet vaker. Of je slaapt minder goed en hebt verminderde interesse in activiteiten, maar je eetlust is wel nog zoals je van jezelf gewend bent en je energieniveau staat je toe om je dagen prima door te komen.
The basics covered
De eerste handvaten die we delen zijn simpel en praktisch. Ten eerste: ga elke dag naar buiten, ook al is het niet zonnig. Het is waar, een zonnetje voelt lekkerder dan een bewolkte dag, maar óók op bewolkte dagen krijg je wat natuurlijk licht binnen. Dat is belangrijk voor onder andere je slaap-waak ritme.
Ten tweede: Als je jezelf in deze blog herkent, kies dan tenminste 1 persoon uit waarmee je kunt praten over hoe het écht met je gaat. Kies iemand die je vertrouwt en die niet oordeelt. Familieleden, clubgenoten waar je hecht mee bent, een vriend of vriendin van je opleiding of juist van vroeger. Het kan kwetsbaar voelen om je open te stellen en dat vinden we meestal niet zo comfortabel. Het is begrijpelijk dat je je wat onzeker voelt over hoe de ander zal reageren. Toch is het heel belangrijk om verbinding op te zoeken en steun te krijgen wanneer je een moeilijke periode doormaakt. Kies dus iemand uit waar je echt jezelf bij kunt zijn. Dit kan ontzettend opluchten!
Negatieve toekomstverwachting
Typisch voor mensen met depressieve klachten is dat ze de toekomst somber inschatten. Je kijkt als het ware door je huidige sombere bril naar de toekomst toe. Dit heet de negativity bias. Negatieve gedachten (zoals voorspellingen), slaan door op je gemoedstoestand en beïnvloeden gedrag, meestal op zo’n manier dat mensen er meer van gaan piekeren en minder in actie komen.
Schrijf aan het eind van elke dag 5 tot 10 minuten over wat je die dag gedaan hebt, hoe je je voelt en waar je aan denkt. Lees daarna terug wat je geschreven hebt. Zit er ergens een negatieve verwachting tussen? Zet daar een streep onder. Ga voor jezelf na of deze voorspelling die je verstand heeft gedaan nuttig is. Helpt de gedachte je om je doelen te bereiken? Of om de persoon te zijn die je wil zijn? Zoja, dan kun je hem zo laten staan. Zo nee, misschien kun je er dan wat mee. Kijk of je een nieuwe verwachting kunt formuleren die minder negatief is. Het hoeft niet overdreven positief te zijn want als je het zelf niet gelooft dan is deze oefening niet zo zinvol. Een nieuwe, neutrale verwachting is ook al goed. Door dit regelmatig te doen, leer je je hersenen aan om situaties niet meer zo zwart-wit te voorspellen en interpreteren.
Moeten en mogen
Veel studenten moeten veel van zichzelf. Je moet naar je college, opdrachten maken, misschien moet je naar huisavond of eventueel je jaarclub of vereniging. Je “moet” sporten, gezond eten, leuk en fit zijn, ontspannen, goed slapen, vrije tijd houden, je familie zien, je hond uitlaten, goede cijfers halen, stagelopen. De lijst gaat door.
Als je veel van jezelf moet, valt “plezier hebben” meer naar de achtergrond. Sta eens stil bij welke dingen je momenteel plezier geven: Waar laad je van op? Wie is er daarbij (of ben je alleen)? Wat ben je dan aan het doen? En wat ben je niet aan het doen?
Gebruik deze vragen om een plezierige activiteiten lijst op te stellen. Hoe langer en hoe meer verschillende opties, hoe beter. Als je minder goed in je vel zit, kan het zijn dat je minder plezier ervaart dan vroeger. Dan kan het helpen om erbij stil te staan waar je voorheen plezier uit haalde, toen je beter in je vel zat. Zorg dat je regelmatig een activiteit van die lijst kiest om te doen. Kleinere activiteiten (koffiedrinken met een huisgenoot, sporten) kun je dagelijks toe gaan passen. Grotere activiteiten (naar de bioscoop gaan, familie of vrienden in andere delen van het land opzoeken) passen vaak meer bij het einde van de week. Mocht je verstand nu zeggen: “daar heb ik geen zin in” of “dat heeft toch geen zin” of “dat gaat niet lukken”, kijk dan of je die gedachte even kan laten voor wat ‘ie is en kijk of je het tóch kunt uitvoeren.
Tot slot
Als je jezelf herkent in deze blog, heb je mogelijk een dipje te pakken. Dat betekent niet direct dat je direct ook een depressie hebt! Depressieve klachten vertonen namelijk ook overlap met angstklachten en burn-out. Uiteindelijk is het belangrijkste hoe belastend jij zelf je klachten ervaart. Wat voor de één niet meer te dragen is, is voor een ander nog oké. Als jij last hebt van je sombere gedachtes, gebrek aan motivatie of algehele vermoeidheid, dan kun je altijd op gesprek bij een zorgverlener. Dat kan je huisarts zijn, de studentenpsycholoog en natuurlijk staan de Wake Up Coaches ook voor je klaar. Wil je naar aanleiding van deze blog eens op gesprek komen? Stuur een berichtje naar info@wakeupstudent.nl en neemt de student coach van jouw stad snel contact met je op.
